Pionieren met publiek-private samenwerking

“ROC’s en de hbo’s hebben belang bij voldoende goede stageplaatsen, gemeenten en provincies hebben belang bij een goede match op de arbeidsmarkt en ondernemers hebben excellent opgeleide technici nodig”, zegt Jan van Run, gedeputeerde Economische Zaken bij de provincie Noord-Holland en ‘Landsdeeltrekker Noordvleugel’. “Daarom is regionale samenwerking belangrijk.”

Campus

Omdat de arbeidsmarkt verschilt per regio, zijn er vijf ‘Landsdelen’ ingericht waar regionale samenwerking plaatsvindt. Naast de Noordvleugel – dat de provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland omvat – zijn er ook landsdelen Noord, Oost, Zuidoost en Zuidwest. Van Run: “De samenwerking in de Noordvleugel heeft een eensluidende visie op de verdere ontwikkeling in deze regio opgeleverd. Die visie houdt in: keuzes maken.

Met een campus brengen we het beroepsonderwijs en de regionale bedrijven rond een specialisatie bij elkaar. Zo ontstaat excellentie. Aansluitend bij Techniekpact 2020 en met middelen uit het Regionaal Investeringsfonds mbo hebben we inmiddels goed draaiende campussen opgetuigd, zoals Techport IJmond , Creatieve industrie in Amsterdam en Agritech rond het Clusius College in Noord-Holland. In Zaanstad zijn we al een eind op weg met procestechniek voeding en in Hilversum starten we een campus rond Media.”

Centra

Naast campussen spelen de Centres of Expertise (hbo-niveau) en Centra Innovatief Vakmanschap (mbo-niveau) een belangrijke rol in het realiseren van concrete samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid. Verhogen van onderwijskwaliteit, een bijdrage leveren aan het innovatievermogen van bedrijven en het vergroten van flexibiliteit op de arbeidsmarkt zijn de belangrijkste doelstellingen. Een van deze Centra of Expertise is het Utrechtse U CREATE, Centre of Expertise Creative Industries. Programmamanager Nathalie Waser vertelt: “Onze functie is om duurzame samenwerking tussen Hogeschool Utrecht, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, bedrijven en organisaties tot stand te brengen. Daarbij gaat het om talent- en kennisontwikkeling en het ontwikkelen van innovatieve en creatieve producten en diensten voor maatschappelijke vraagstukken.”

Aansluitend op de cross-over ambities van de topsector Creatieve Industrie en de regionale thema’s van de Economic Board Utrecht – slim en gezond – brengt U CREATE zorg en welzijn en de creatieve industrie bij elkaar. Waser: “ U CREATE verbindt de hogescholen en andere onderzoeksorganisaties, zorgorganisaties en creatieve en technische bedrijven. Een mooi project dat wij gezamenlijk hebben uitgevoerd, gaat over kinderen met kanker. Door hun behandeling krijgen ze te weinig beweging en hun smaak gaat achteruit. Met inzichten vanuit de gedragswetenschappen en de creatieve bedrijven slagen we erin om eten en bewegen weer leuk en aantrekkelijk te maken.” Een ander succesvol traject is ‘de afstudeerrichting creatieve industrie bij Hogeschool Utrecht’. Hierin werken studenten vanuit verschillende disciplines (techniek, media, communicatie en economie) samen aan opdrachten van onder meer zorgorganisaties. Waser: “Veel creatieven beginnen een eigen onderneming. Dan is het goed als je iets afweet van bijvoorbeeld marketing.”

Innovatie

Het gaat bij de Centra om innovatieve trajecten. Pieter Moerman, programmaleider publiek-pivate samenwerking namens Platform Bèta Techniek: “We willen dat Nederland voorop blijft lopen in innovaties als robotica en high-tech. Er is veel kennis voorhanden bij allerlei instituten, maar het komt niet terecht bij de onderwijsinstellingen. Die verbinding maken we met de Centra.” Een ‘Centre’ bestaat uit meerdere innovatieve bedrijven en een of twee scholen. Het onderwijs profiteert onder meer doordat er nieuwe impulsen zijn in het curriculum. “Studenten kunnen bijvoorbeeld meedenken over innovatieve projecten van bedrijven. Dat is enorm aantrekkelijk. Daarnaast krijgt het onderzoek een impuls. Op hbo’s wordt al praktijkgericht onderzoek uitgevoerd als structureel onderdeel van de opleiding, het mbo kan hierin nog een slag maken. We gaan niet concurreren met commerciële onderzoeksbedrijven, dus we richten ons alleen op pre-competetief onderzoek. Vooral mkb-bedrijven die geen groot bedrag kunnen betalen maar wel een praktische vraag opgelost willen zien, maken hiervan gebruik.”

Pionieren

De uitdaging is nu om de regionale samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en onderzoek te verduurzamen. Jan van Run: “Je hebt vertrouwen nodig, maar ook investeringen. Alle partijen moeten bijdragen. Daarnaast is het belangrijk om ‘techniek’ onder de aandacht te houden.” Nathalie Waser: “De Centre of Expertise zijn een nieuwe constructie. We pionieren. We zijn hard bezig om betaalde diensten te ontwikkelen waarmee we na de subsidieperiode verder kunnen, bijvoorbeeld door kennis om te zetten in betaalde workshops. Daarnaast moeten we voldoende toegevoegde waarde leveren voor onze partners, zodat ze ook op langere termijn willen blijven investeren in U CREATE. Het zal een gemengd model worden.”