Verbetering in de organisatie, organisatie in de verbetering

Schoolleiders uit het voortgezet onderwijs bezoeken samen met een collega vijf bedrijven. Tijdens ieder bezoek staat een aspect van het Ontwikkelmodel Lerende Organisatie centraal.
Ruim veertig deelnemers aan het School aan Zet-programma ‘Bedrijfsbezoeken’ verzamelen zich vrijdag 18 september in het congrescentrum van Tata Steel in Velsen-Noord. Het congrescentrum ligt vlak aan het industrieterrein en vormt daarmee een inspirerend decor voor de presentaties en de workshops.

Leerpunten
“Feedback geven betekent dat je leerpunten benoemt en dat is belangrijk in de kwaliteitscyclus”, zegt Marijke Swart, teamleider vwo van de Van der Capellen scholengemeenschap in Zwolle. “Maar het is lastig als mensen aan de grens zitten van wat ze kunnen leren. ik ben benieuwd hoe Tata Steel daarmee omgaat.” Hans van Berkum, directeur van Mavo aan Zee in Den Helder ziet het bedrijfsbezoek als een unieke kans om te kijken hoe het bedrijfsleven HRM organiseert. “We kunnen leren van scholing die is gericht op functies. Hoe geef je feedback op de werkvloer zelf? Hoe organiseer je dat? Dat wil ik graag weten.” Zijn collega Peter Helderman, directeur van Beroepsonderwijs aan Zee, voegt toe: “Het gaat erom dat je terugkoppeling geeft op het gedrag dat je ziet. Komt dat overeen met het gedrag dat je wil zien? Dat geldt niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de docenten.”

Leren van anderen
“Een van de waarden die wij als bedrijf in de praktijk brengen is dat wij ons verantwoordelijk willen opstellen naar de samenleving”, zegt Talent & Performance Manager Rolf Deen in zijn welkomstwoord. “We vragen wat van de omgeving, we nemen ruimte in, we gebruiken grondstoffen. We geven daarom graag iets terug. Daarnaast willen we graag ook van anderen leren. We vinden het belangrijk dat anderen naar ons kijken en ons vertellen wat ze zien.”

Staal
In drie inleidingen gaan medewerkers van Tata Steel in op het belang van goed personeelsbeleid en de plaats die het geven van feedback daarin heeft. Govert Kockelkoren, director Manufacturing Rolling & Coating, vertelt bevlogen over de processen die nodig zijn om van ijzererts staal en vervolgens – bijvoorbeeld – onderdelen van auto’s te maken. “Het menselijk handelen blijft de belangrijkste schakel. Veiligheid is hier bijzonder belangrijk, daarom is iedereen op veiligheid aanspreekbaar.” General Manager Business Excellence Marielle Scalé-Goettsch legt vervolgens uit hoe Tata Steel strategie vertaalt naar de organisatie. Ze geeft ons een belangrijke tip mee: “Strategie in praktijk brengen is een kwestie van doen. Er is genoeg verbetering in de organisatie. Dat geeft energie. Om dat vast te houden, moet je zorgen voor organisatie in de verbetering.” De laatste spreker is Ineke Kramer, Talent and Performance Manager. “Wij maken beter staal door goed feedback-management”, vertelt ze. “De prestaties van de teams worden steeds gemeten en besproken. Dat hebben we beschreven in processen. Ieder kwartaal leggen we de focus op een ander aspect, bijvoorbeeld opvolging of talentontwikkeling. Zo zie je wat de successen zijn en welke onderdelen achterblijven.”

Lessen uit de workshops
Daarna volgen vijf workshops. In de workshop ‘Feedback in teams’ komt onder meer de vraag aan de orde hoe je ervoor kunt zorgen dat mensen door de feedback niet worden beschadigd. “Het gaat erom dat je het proces goed structureert”, vertelt de rapporteur. “Feedback geven is een vak, dat kun je niet zomaar.” De workshop ‘Coachend leiderschap’ gaat in op het beoordelingssysteem van Tata Steel. “Het gaat om de rol, niet om de persoon. De kennis en vaardigheden en het gedrag dat bij die rol hoort: daarop moet je presteren.” In de workshop ‘Veranderen mogelijk maken’ staat leiderschap centraal. “In een veranderende omgeving moet de leidinggevende voorbeeldgedrag vertonen. Daarnaast kan de leidinggevende mensen motiveren met een verhaal.” De les uit workshop ‘Continu verbeteren, een continue feedbackloop’ luidt: veranderen is pas mogelijk als de basis op orde is. “Wat we hebben meegekregen is dat we vooral open vragen moeten stellen. Dan krijg je interessante antwoorden.” Uit de workshop ‘360 graden feedback’ komt naar voren dat je je eigen ‘blinde vlekken’ kunt ontdekken door mensen uit verschillende lagen van de organisatie vragen te stellen over jouw functioneren. Bijvoorbeeld: waar moet ik mee doorgaan, waar moet ik mee stoppen en waar moet ik mee beginnen?

Tips
“Ik heb goede tips gekregen in de workshop”, vertelt sectordirecteur havo/vwo Ingrid Tjio van het Regius College in Schagen. “Als je het functioneren van een teamleider in het managementteam bespreekt, voordat je met die persoon zelf spreekt, krijg je een breder beeld. Dat voorkomt dat je te eenzijdig naar iemand kijkt. Een andere tip is om te vragen wat iemands bijdrage is aan de missie en de visie van de school. Dat vragen we wel aan de vaksecties, maar niet aan de individuen.” Ook Tata Steel heeft geleerd van de bijeenkomst. Ineke Kramer: “Zo hoorde ik van een schoolleider dat je een feedbacksituatie veiliger kunt maken door acteurs in te zetten. Mensen kunnen dan commentaar geven op het gedrag dat de acteur vertoont, en samen bedenken hoe het beter kan. Die ga ik onthouden.”

Lees meer over Bedrijfsbezoeken voor schoolleiders